Kartelschade en Umbrella Pricing

Het is bekend dat de Europese Commissie stevig inzet op het stimuleren van schadeclaims in verband met schendingen van het Europese mededingingsrecht. De meest recente ontwikkeling op dit punt is het aannemen door de Europese Raad van het Commissievoorstel voor een richtlijn voor schadeclaims wegens mededingingsbreuken op 10 november jl. Naar verwachting zal het richtlijnvoorstel in november ter goedkeuring voorliggen in het Europees parlement. ZIPPRO & MEIJER zal hier binnenkort in een afzonderlijke blog aandacht aan besteden.

Naast de ontwikkelingen op wetgevingsniveau zijn er ook genoeg interessante ontwikkelingen in de jurisprudentie. Zo heeft het Hof van Justitie EU zich onlangs uitgelaten over schadevergoeding als gevolg van ‘umbrella effecten’. Dit betreft schade die wordt geleden door afnemers van producenten die niet deelnemen aan het kartel maar die hun prijzen als gevolg van dit kartel op een hoger niveau hebben vastgesteld dan zonder dit kartel het geval zou zijn geweest.

In een Oostenrijkse procedure vorderde een onderneming schadevergoeding van verschillende liftenfabrikanten die hadden deelgenomen aan het liftenkartel. Daarbij werd niet alleen schade gevorderd bestaande uit de hogere prijzen die de karteldeelnemers in rekening zouden hebben gebracht maar daarnaast ook de schade bestaande uit de hogere prijzen die kartelbuitenstaanders in rekening hebben kunnen brengen ‘onder de paraplu’ van het kartel. Naar Oostenrijks recht is een zodanige schadeclaim echter niet mogelijk vanwege het ontbreken van een adequaat causaal verband en de Oostenrijkse rechter vroeg het Hof van Justitie of dit in overeenstemming is met het Unierecht.

Het Hof van Justitie komt tot de slotsom dat deze Oostenrijkse uitsluiting van de mogelijkheid tot schadevergoeding wegens umbrella effecten niet is toegestaan. Daartoe overweegt het Hof van Justitie onder meer dat het fenomeen van prijsafscherming (umbrella pricing) in bepaalde omstandigheden als één van de mogelijke gevolgen van een kartel wordt erkend. Het feit dat een kartelbuitenstaander als gevolg van het kartel economisch in staat wordt gesteld om een afgeschermde prijs vast te stellen is daarmee een voorzienbaar gevolg van een kartel. Het categorisch uitsluiten van schadevergoeding in verband met umbrella pricing zou de nuttige werking van het kartelverbod daarom in gevaar brengen.

In het volgende nummer van Markt & Mededinging verschijnt een annotatie van Rogier Meijer waar dieper op de uitspraak wordt ingegaan.